Hoofdredacteur Sang Yong Lee heeft het buitengewoon druk dezer dagen. Zijn netwerk met geheime informanten in Noord-Korea rapporteert steeds meer over de oplopende spanningen tussen Noord- en Zuid-Korea.

Daily NK is een van de weinige nieuwsorganisaties met eigen bronnen in Noord-Korea. Hoe dat exact werkt houdt Lee geheim. Zijn bronnen rapporteren met gevaar voor eigen leven en dat van hun familie, vaak met gebruikmaking van illegale Chinese mobiele telefoons.

Daily NK

Sang Yong Lee is hoofdredacteur van Daily NK, een onderdeel van de ‘Unification Media Group’. UMG is een nieuwsorganisatie in Seoul met zowel Noord- als Zuid-Koreaanse journalisten, die zich vooral richt op het informeren van Noord-Koreanen. UMG zendt dagelijks radioprogramma’s via de korte golf naar het noorden en verspreidt ook video’s via gesmokkelde usb-sticks. Dat Kim Jong-un begin april een hartoperatie zou hebben ondergaan, was een wereldprimeur van Daily NK.

Noord-Koreaanse kranten beweren dat al in een vroeg stadium doeltreffende lockdown maatregelen zijn getroffen. Acht u dat aannemelijk?

„Noord-Korea sloot de grenzen op 29 januari, aanzienlijk sneller dan andere landen rondom China. Noord-Korea weigert ook in China gearresteerde ‘overlopers’ toe te laten. Het regime wil met de gesloten grens aannemelijk maken dat er geen corona is. De meeste experts geloven deze bewering echter niet.”

Hoe schat u de werkelijke Covid-19 impact in?

„We hebben indirecte aanwijzingen die duiden op veel sterfgevallen door Covid-19. Er zijn veel meldingen vanuit het hele land van doden na symptomen zoals koorts en hoesten. We hebben begrepen dat autoriteiten bevel geven om deze lichamen te cremeren.

„Ziekenhuizen buiten Pyongyang hebben geen testcapaciteit. Daardoor kunnen lokale artsen geen nauwkeurige diagnose stellen, maar Noord-Koreaanse autoriteiten hebben wel gezegd dat iedereen met symptomen in isolatie moet worden geplaatst. Door de zwakke gezondheidszorg vermoeden we dat een groot aantal mensen is overleden aan het coronavirus.”

Lees ook: Met luid glasgerinkel verhoogt Noord-Korea de druk op het Zuiden

Volgens een schatting van Daily NK zouden er 15.000 mensen in quarantaine zijn geplaatst en ten minste 5.000 overleden, op een inwoneraantal van circa 26 miljoen.

De VN-rapporteur voor mensenrechten in Noord-Korea dringt er bij de Veiligheidsraad op aan de sancties te verlichten om hongersnood te voorkomen. Zou dat Noord-Koreanen daadwerkelijk ten goede komen?

„Het zijn de Noord-Koreaanse autoriteiten die de bevolking laten lijden. Zelfs in Pyongyang [waar voornamelijk de elite woont – red.] zijn al 3 maanden geen rantsoenen meer uitgedeeld. Ik geloof dat er absoluut dringend humanitaire steun nodig is, maar de sancties zijn ingesteld om denuclearisering af te dwingen. Als ze te snel worden opgeheven, kan dit het verkeerde signaal richting het regime zijn. Er moeten andere manieren worden ontwikkeld om Noord-Koreanen te helpen.”

Het Noord-Koreaanse regime lijkt de spanning nu op te voeren vanwege ballonnen met ‘valse berichten uit Zuid-Korea’. Gaat die woede ook over nieuws van bijvoorbeeld Daily NK?

„Ik denk niet dat ze alleen boos zijn over die anti-Pyongyang folders, onze berichtgeving speelt vast ook een rol. In werkelijkheid maken die folders weinig kans veel verandering teweeg te brengen, omdat maar weinig exemplaren gewone mensen bereiken. De autoriteiten zijn duidelijk wel diep beledigd door de inhoud van die folders, wat deze dreigementen verklaart. Het ligt zo gevoelig omdat ze buitengewoon bang zijn dat gewone Noord-Koreanen te veel te weten komen over de zwakheden van het regime. Daarom moeten we juist doorgaan om nog meer nieuws dat land in te krijgen.”

Kim Yo-jong, de zus van Kim Jong-un, noemde recentelijk ‘overgelopen’ Noord-Koreanen ‘menselijk afval’. Hoe reageren de vluchtelingen op uw redactie hierop?

„De meeste vluchtelingen die ik spreek vinden de agressie abnormaal, maar zijn ook van mening dat Noord-Korea nu weer duidelijk een ‘provocatie cyclus’ ingaat, juist omdat er in het binnenland zoveel mis is. Het is een bekende truc van het Noord-Koreaanse regime om de ‘oude vijand’ Zuid-Korea van alles de schuld te geven en te provoceren, om de aandacht van echte problemen, zoals nu corona en hongersnood, af te leiden.”

Hoe analyseert u het opblazen van het grenskantoor en de recente troepenbewegingen?

„Er spelen waarschijnlijk verschillende complexe factoren een rol, maar deze provocaties lijken vooral bedoeld om binnenlandse onrust te voorkomen. De pandemie en armoede maken het leven voor gewone Noord-Koreanen echt verschrikkelijk. De kans dat de sancties worden verlicht, lijkt voorlopig klein, dus daarom vallen de Noord-Koreaanse leiders nu terug op het oude draaiboek; over hoe het conflict met Zuid-Korea weer aan te wakkeren.”

Boodschappen per ballon de grens over

Propagandacampagnes met ballonnen worden al sinds de Koreaanse oorlog (1950) gevoerd door beide landen. Aanvankelijk werden de ballonnen door overheden en hun legers opgelaten met propagandafolders, maar ook chocola, tabak en pornografie. Tegenwoordig zijn het voornamelijk evangelische en pro-democratische activisten die ballonnen sturen om de censuur in Noord-Korea te doorbreken. Zo stelt ‘Fighters for a Free North Korea’ dat ze tot nu toe 2 miljoen ballonnen hebben opgelaten met radio’s en media over mensenrechten en democratie op dvd’s en usb-sticks. Over de effectiviteit van balloncampagnes is veel debat en in Zuid-Korea klinkt steeds meer kritiek, omdat het de spanningen tussen beide landen zou doen oplaaien.

NRC Vandaag

Elke ochtend een overzicht van onze beste stukken en al het belangrijke andere nieuws



Source link