Het heeft bijna iets oneerlijks. Het volledige bedrijfsleven zucht en steunt onder de economische crisis. Behalve de vijf bedrijven met het meeste geld om deze periode goed door te komen.

Natuurlijk, ook ‘Big Tech’ – Google, Microsoft, Facebook, Amazon en Apple – voelt de effecten van Covid-19, zo bleek deze week bij de presentatie van de laatste kwartaalresultaten. Google en Facebook zien de prijzen voor hun advertentieposities teruglopen, nu reclamebudgetten overal ter wereld worden teruggeschroefd. Hogere kosten drukken de winstcijfers. Zo spendeert Amazon, geplaagd door besmettingen in haar magazijnen, miljarden dollars in een poging de veiligheid te verbeteren. Vrijdag staakten, opnieuw, honderden ‘Amazonians’ voor betere werkomstandigheden en hogere lonen. Amazon-topman Jeff Bezos noemde afgelopen kwartaal „het zwaarste dat we ooit hebben meegemaakt”.

Meer dollars

Desondanks zagen alle vijf bedrijven hun omzet het afgelopen kwartaal toenemen. Google en Facebook presenteerden tot ieders verrassing zelfs een toename van de advertentie-inkomsten, ongekend in crisistijd. De toename in gebruik van Instagram (eigendom van Facebook) en YouTube (van Google) maakte de lagere advertentieprijzen ruimschoots goed.

Zelfs Apple, dat in februari een tik kreeg door stilgevallen iPhone-productie in China, pluste een procentje: het bedrijf van Tim Cook zette vorig kwartaal 58 miljard dollar om. Waar andere bedrijven momenteel massaal cash hamsteren, maakte Apple bekend 50 miljard van zijn kleine 200 miljard aan contanten te besteden aan de aankoop van eigen aandelen.

De koers van Apple – met bijna 300 dollar per aandeel weer in de buurt van recordhoogte – blijft zo op peil. „Ik kan me geen kwartaal herinneren waarbij ik trotser was op de behaalde resultaten”, zei Cook in een toelichting.

Lees ook deze achtergrond over de macht van de grote techbedrijven: De vijf zwakke plekken van Big Tech

Waarom blijft Big Tech gespaard van alle ellende? Kort samengevat: hoe meer tijd we thuis, achter onze telefoon en laptops doorbrengen, hoe meer dollars er naar de Grote Vijf stromen.

Nu de halve wereldbevolking thuis werkt en binnen blijft, zien Google, Amazon en Microsoft met stijgend internetgebruik de inkomsten uit clouddiensten fors toenemen. Thuisblijven betekent automatisch meer gamen, videobellen en films kijken. Facebook, eigenaar van VR-bedrijf Oculus, zag de verkoop van virtual reality-brillen voor het spelen van computerspellen met 80 procent stijgen. En meer telefoongebruik betekent dat Apple en Google meer verdienen aan gedownloade – en betaalde – apps.

Amazon profiteert op zijn beurt van de wereldwijde lockdowns en de daarmee samenhangende vlucht naar online winkelen. Amazons omzet steeg afgelopen kwartaal met maar liefst 26 procent naar 75 miljard dollar. Het bedrijf kan het toegenomen aantal orders nauwelijks bijbenen. De waarde van Bezos – de rijkste mens ter wereld – is sinds de coronacrisis al met ruim twintig miljard dollar toegenomen. Bezos heeft een tiende van de aandelen van Amazon in handen, zijn bedrijf schommelt in beurswaarde rond de duizend miljard dollar.

Opvallende verschillen

Een disclaimer bij al deze getallen: de crisis is nog pas net begonnen, en de deze week gepresenteerde cijfers lopen van januari tot en met maart. Amazon, Facebook, Google, Microsoft en Apple toonden in hun presentaties allemaal reserves over het aankomende kwartaal, wanneer de impact van het virus harder gevoeld zal worden. Voor Microsoft, in zijn bedrijfsvoering niet afhankelijk van advertenties, productie in China of logistieke uitdagingen, geldt dat nog het minst.

„We zien weliswaar langzaam herstel van de advertentie-inkomsten, maar we weten niet hoe duurzaam dat zal zijn”, zei Ruth Porat, de financiële topvrouw van Alphabet (moederbedrijf van Google). De verwachting is dat Expedia en Booking – vorig jaar goed voor 11 miljard dollar aan advertentie-uitgaven – budgetten met miljarden gaan terugschroeven. Dat zijn bedragen die zelfs voor Google en Facebook hard aankomen.

Desondanks is het verschil tussen the best, and the rest opvallend, ook binnen de techsector. Overal in Silicon Valley worden momenteel massaal werknemers ontslagen: taxi-app Uber kondigde deze week nog aan het ontslag van 20 procent van zijn werknemers te overwegen.

Bij Google, Facebook, Amazon, Apple en Microsoft worden ondertussen nog gewoon mensen aangenomen. Facebook-topman Mark Zuckerberg meldde deze week in „groeimodus” te blijven en kondigde aan voor het eind van dit jaar tienduizend nieuwe ontwikkelaars aan te willen trekken. Amazon meldde eerder al 175.000 werknemers erbij te willen om hun druk in de magazijnen aan te blijven kunnen. Het maakt Amazon, met bijna een miljoen werknemers, na supermarktketen Walmart de grootste particuliere werkgever van de Verenigde Staten.

NRC interviewde klokkenluider Maren Costa over de problemen van Amazon in hun magazijnen: ‘Ze proberen ons stil te krijgen’

De coronacrisis zorgt ervoor dat de kloof tussen Big Tech en de concurrentie steeds verder groeit. Trends die voor het virus al gaande waren, worden plots in versneld tempo doorgezet.

Amazon, Google en Microsoft gebruiken deze periode om met hoge kortingen bedrijven definitief over te halen hun data van hun eigen servers weg te halen en op hun servers te stallen, schreef The New York Times vorige maand. De gesloten bioscopen, waarvan de bezoekersaantallen sowieso al daalden, hebben de streamingdiensten van Amazon Prime en Apple TV alleen maar populairder gemaakt.

En het toenemend aantal burgers dat online winkelt of boodschappen laat bezorgen, maakt dat Amazon de noodgedwongen gesloten ‘fysieke’ winkels nog verder op achterstand kan zetten. Zodat, als het stof straks is neergedaald, Big Tech nog veel groter is dan het al was.

Hoe goed of slecht de aandelenmarkten de afgelopen decennia ook presteerden, beleggers hadden altijd één zekerheid: het dividend van oliebedrijf Shell. Tot deze week: door de ingezakte vraag naar olie zag het Brits-Nederlandse concern zich donderdag genoodzaakt zijn dividend voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog te verlagen. En flink ook: van 47 naar 16 dollarcent per aandeel.

Shell was niet de enige die somber nieuws over de financiële markten uitstortte. Zo kondigde het Amerikaanse olieconcern ConocoPhilips aan de productie met meer dan een derde terug te schroeven na een verlies van 1,7 miljard dollar (1,6 miljard euro) in het eerste kwartaal. ExxonMobil verloor vorig kwartaal 610 miljoen dollar, terwijl het vorig jaar nog 2,4 miljard winst noteerde.

In de luchtvaart, waar de vraag naar vluchten compleet is ingezakt, ging het niet veel beter. Nadat vorige week Air France en KLM al steun ontvingen van de Franse en Nederlandse overheid is nu ook het Duitse Lufthansa in gesprek over een hulppakket. De Duitse staat zou het bedrijf volgens persbureau Bloomberg een financiële impuls van negen miljard euro willen geven, in ruil voor een kwart van de aandelen. Budgetmaatschappij Norwegian, die er voor de coronacrisis al niet goed voorstond, moet de komende maanden flink afslanken om überhaupt te blijven bestaan. Ook luchtvaartconcern IAG, het moederbedrijf van British Airways, Iberia en Vueling, moet flink ingrijpen. Het bedrijf houdt rekening met 12.000 ontslagen.

Banken houden er intussen rekening mee dat sommige leningen aan bedrijven mogelijk nooit meer worden terugbetaald. Verschillende grote Europese banken, waaronder wie Barclays, UBS en Santander, kondigden afgelopen week aan miljarden opzij te zetten om tegenvallers als gevolg van faillissementen op te vangen.

Een van die faillissementen betreft mogelijk het Amerikaanse Hertz, een van de grootste autoverhuurders ter wereld. Het bedrijf vroeg deze week uitstel van betaling aan bij schuldeisers, omdat de inkomsten door de coronacrisis nagenoeg zijn opgedroogd. Zij moeten voor aanstaande maandag akkoord gaan om een bankroet af te wenden.

Joost Pijpker

Terwijl de wereldeconomie voor een een groot deel stilstaat en de vooruitzichten steeds pessimistischer worden, presteren de grote technologiebedrijven zoals altijd. Daardoor kan Big Tech nog machtiger worden.

NRC Future Affairs

Techredacteur Wouter van Noort over hoe technologie onze samenleving razendsnel verandert

Een versie van

dit artikel

verscheen ook in

NRC Handelsblad
van 2 mei 2020

Een versie van

dit artikel

verscheen ook in

nrc.next
van 2 mei 2020



Source link