Vrijdag is het vijftig dagen geleden dat het eerste coronageval in Nederland werd ontdekt. NU.nl geeft een (uitgebreid) overzicht van alle ontwikkelingen.

Het coronavirus duikt op

Op 17 januari schrijft NU.nl voor het eerst over het coronavirus, wat wij dan nog een ‘mysterieus’ virus in China noemen. Er is nog veel onduidelijk over het virus: zo staat het nog niet vast dat de ziekte van mens op mens overgedragen kan worden.

Vanwege de uitbraak in China adviseert het ministerie van Buitenlandse Zaken op 20 januari Nederlanders die naar Wuhan reizen contact met zieke mensen en pluimvee- en visproducten te vermijden. Er zijn op die dag – voor zover China heeft bekendgemaakt – vier mensen aan de gevolgen van COVID-19 overleden, de ziekte die het coronavirus veroorzaakt.

De kans dat er in Nederland iemand besmet raakt met het coronavirus, is op dat moment volgens het RIVM “klein”. Dit omdat het virus nog niet heel besmettelijk lijkt en tussen Nederland en Wuhan relatief weinig reisverkeer is.

Op 24 januari komt het Outbreak Management Team (OMT) bijeen, een groep deskundigen die het kabinet adviseert over het coronavirus. Uit dit overleg komt onder meer het advies dat er geen speciale maatregelen nodig zijn op de Nederlandse vliegvelden. Dit in tegenstelling tot sommige buitenlandse luchthavens, waar bijvoorbeeld de temperatuur van passagiers wordt wordt gemeten.

Het virus grijpt in deze week snel om zich heen. Als op 27 januari inmiddels 2.750 mensen in dertien verschillende landen besmet zijn geraakt, schaalt Nederland op naar hoogste niveau van waakzaamheid. Het virus is vanaf nu een A-ziekte: zorgprofessionals krijgen een meldingsplicht bij de gemeentelijke gezondheidsdienst (GGD) bij aanwijzingen dat een patiënt mogelijk het virus draagt.

Steeds meer besmettingen in landen om ons heen

In Duitsland wordt op 28 januari de eerste coronabesmetting bevestigd en in Frankrijk al de vierde. In de Italiaanse regio Lombardije, waar veel Nederlanders op wintersport gaan, loopt het aantal besmettingen zelfs op tot in de honderdtallen.

Van maatregelen vanuit het kabinet is nog steeds geen sprake. Op 4 februari neemt luchtvaartmaatschappij KLM zelf de beslissing om niet meer naar China te vliegen vanwege het coronavirus. Met het besluit om de vluchten voor langere tijd te schrappen, doet KLM hetzelfde als andere grote Europese luchtvaartmaatschappijen.

Haagse bronnen zeggen tegen de Volkskrant dat er in de eerste weken van februari nooit een discussie is geweest of de skivakanties naar Italië ontraden moesten worden. Ook het annuleren van carnaval was geen onderwerp van gesprek. Dit terwijl er op 13 februari inmiddels 44 besmettingen in Europa zijn gemeld.

“Zolang je geen last hebt van verschijnselen, hoef je je over het algemeen ook geen zorgen te maken over besmetting”, zegt het RIVM op 25 februari . Alleen mensen die in risicogebieden zijn geweest, hoge koorts hebben en meerdere symptomen hebben mogen zich via de huisarts laten testen.

Dat het virus voor zover bekend nog niet binnen de Nederlandse landsgrenzen is opgedoken, betekent overigens niet dat Nederlanders niet met het virus te maken hebben. 91 Nederlandse passagiers zitten vast op cruiseschip Westerdam, dat in een gouden kooi verandert. Ook zitten 23 Nederlanders in een hotel in quarantaine op Tenerife.

Reizigers verlaten de Westerdam. (Foto: Reuters)

De eerste positieve testen in Nederland

Op 27 februari komt NOS met een speciale uitzending over het coronavirus om “feiten te onderscheiden van spookverhalen en desinformatie”. Tijdens deze uitzending krijgt voormalig minister Bruno Bruins van Volksgezondheid een briefje toegeschoven met de bevestiging: een 56-jarige man uit Loon op Zoon is als eerste Nederlander positief getest op het coronavirus. Hij heeft het virus opgelopen in Lombardije.

Een dag later wordt al het tweede coronageval bevestigd: een vrouw uit Diemen, die eveneens in Lombardije is geweest. Uit voorzorg wordt het kinderdagverblijf van haar kinderen in Amsterdam Zuidoost gesloten en ook op het Amsterdam UMC, waar de vrouw werkzaam was, wordt contactonderzoek uitgevoerd.

Op deze dag past het RIVM het advies aan GGD’s aan: Lombardije is nu een risicogebied. Personen die daar vandaan komen met koorts én hoesten of kortademigheid zijn nu verdachte gevallen.

Op 29 februari blijken het jongste kind en de partner van de Amsterdamse vrouw besmet te zijn geraakt. Ook de dochter en echtgenote van de met het coronavirus besmette patiënt uit Loon op Zand worden deze dag positief getest. Hierna raakt het aantal bevestigde besmettingen in een stroomversnelling.

Aan het begin van maart worden verschillende intensive care-afdelingen in ziekenhuizen gesloten vanwege coronabesmettingen, waaronder het Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam en het Rode Kruis Ziekenhuis in Beverwijk. Dit om kwetsbare patiënten te beschermen, aldus de ziekenhuizen.

Op 3 maart wordt “een volgende stap” gezet in de voorbereiding op een uitbraak van het coronavirus in Nederland, maakt minister Bruno Bruins van Volksgezondheid bekend. Zo moet bijvoorbeeld worden gezocht naar extra zorgpersoneel en alternatieve locaties om coronapatiënten te behandelen, zodat ic’s niet gesloten hoeven worden. Op 5 maart twittert het RIVM nog dat er “geen reden is om evenementen te vermijden of af te gelasten”, een advies dat het kabinet volgt.

Ziekenhuizen zetten in maart tenten op waarin mensen kunnen worden getest op het coronavirus. (Foto: Pro Shots)

Eerste Nederlandse coronaslachtoffer

Drie dagen later, op 6 maart, overlijdt de eerste Nederlander aan het coronavirus. Het betreft een Hoeksche Waarder (86). Er zijn op dit moment in totaal 128 bevestigde coronapatiënten in Nederland.

Diezelfde dag worden ook de maatregelen in Noord-Brabant verscherpt. De provincie, die het zwaarst is getroffen, wordt gevraagd om bij verkoudheid, hoesten of koorts thuis te blijven. Van relatief veel besmette Brabanders is de bron van besmetting namelijk op dat moment onbekend.

Op 9 maart kondigt premier Mark Rutte aan dat handen schudden tijdelijk tot het verleden behoort: de eerste maatregel met een directe impact op heel Nederland. “U kunt voetzoenen of de ellebogen stoten, wat u ook wilt”, zegt hij. “Maar we stoppen met handen schudden.”

Het kabinet ziet op dit moment nog geen reden om nog ingrijpendere maatregelen te nemen, zoals het afgelasten van grote evenementen. Wel worden de inwoners van Noord-Brabant opgeroepen om thuis te werken als dat mogelijk is. De scholen blijven, ondanks kritiek uit het onderwijs en de Tweede Kamer, voorlopig wel open.

Een dag later hakken de burgemeesters van Tilburg, Den Bosch en Eindhoven de knoop door voor Noord-Brabant: meerdere grote evenementen en de wedstrijden in het betaalde voetbal worden afgelast. Op 10 maart zijn 157 Brabanders positief getest op het virus.

Ondanks dat er op dit moment nog geen grote maatregelen zijn genomen in Nederland, worden de gevolgen wel al zichtbaar. Zo dreigt eenzaamheid voor Nederlandse ouderen omdat familie een bezoek vanwege besmettingsgevaar niet aandurft. Daarnaast gaan de beurskoersen hard achteruit, maar die klap kan de economie volgens Rutte hebben. “De buffers zijn er. Onze schokbrekers zijn in topconditie”, belooft de premier.

De burgemeesters van Tilburg, Den Bosch en Eindhoven tijdens een persconferentie. (Foto: Pro Shots)

Kabinet neemt strengere maatregelen

Op 12 maart komt het dan toch zo ver: het kabinet kondigt tot het eind van maart strenge maatregelen aan. Evenementen met meer dan honderd personen in Nederland worden afgelast, mensen moeten thuiswerken indien mogelijk en wie koorts of luchtwegklachten heeft, moet binnenblijven.

Door de maatregelen begint Nederland massaal boodschappen in te slaan, met lege schappen tot gevolg. Rutte roept op 13 maart op te stoppen met hamsteren. “Stop ermee!”

Terwijl Nederland de oproep van Rutte in de wind slaat, krijgen de Nederlandse ziekenhuizen te maken met steeds meer druk. De ic’s liggen nog niet vol, maar niet-noodzakelijke operaties worden wel al uitgesteld om een dreigend tekort aan beschermende middelen, zoals mondkapjes, op te vangen.

Op 15 maart besluit het kabinet de maatregelen te verlengen tot en met 6 april. Daarnaast gaan de scholen en de kinderopvang ook dicht, maar niet voor kinderen van ouders met vitale groepen. Ook moeten onder meer eet- en drinkgelegenheden, sportclubs en coffeeshops nog diezelfde avond dicht. Dit zorgt voor grote rijen voor coffeeshops, maar later blijkt dat afhalen nog mogelijk blijft.

Zorg om intensive care groeit

Het aantal bevestigde besmettingen in Nederland stijgt op 16 maart dag naar 1.413. Steeds meer van deze patiënten liggen op de intensive care (ic), waardoor de zorgen groeien over de beschikbare capaciteit. Het kabinet meldt dat het aantal ic-bedden van 1.150 kan worden uitgebreid naar 1.500 en mogelijk zelfs naar 2.000.

Rutte houdt die dag een historische toespraak op Nederlandse televisie om Nederlanders moed in te spreken. “Ik heb geen gemakkelijke boodschap. De realiteit is dat het coronavirus onder ons is en voorlopig ook onder ons zal blijven”, aldus Rutte. “Een groot deel van de Nederlandse bevolking zal besmet raken met het virus.”

Op 17 maart wordt bekendgemaakt dat er een speciaal noodpakket komt om om de negatieve economische gevolgen van het coronavirus te bestrijden. Zowel werkgevers als zzp’ers kunnen aanspraak maken op financiële hulp. Er is 10 tot 20 miljard euro vrijgemaakt voor de komende maanden.

Een paar uur later schrikt Nederland: tijdens een debat over het nijpende tekort aan mondkapjes stort minister Bruno Bruins van Volksgezondheid in elkaar. “Ik ga nu naar huis om vanavond uit te rusten, zodat ik morgen weer aan de slag kan om zo goed mogelijk de coronacrisis te bestrijden”, laat hij vlak daarna in een tweet weten.

Een dag later dient hij zijn ontslag in bij de Koning. “Het bestrijden van de coronacrisis vergt topsport van het hoogste niveau”, aldus Bruins. De lange dagen en intense weken hebben hun tol geëist.

Veel dank voor alle lieve berichten, bloemen, tekeningen en attenties. Hartverwarmend. Ik houd nu even rust, al vind ik er weinig aan. Ik wens alle harde werkers in Nederland veel sterkte. Alleen samen werken we de Corona-crisis het land uit. Take care & let een beetje op elkaar!

AvatarAuteurbruno_bruinsMoment van plaatsen08:13 – 24 maart 2020

Verpleeghuizen dicht, Nederlanders negeren regels

Op 19 maart wordt ingrijpende maatregel genomen om kwetsbare ouderen te beschermen: alle verpleeghuizen en kleinschalige woonvormen in de ouderenzorg sluiten de deuren voor bezoekers. “In deze bijzondere situatie moeten we ingrijpende maatregelen nemen”, zei minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid), die net het coronadossier van zijn opgestapte collega Bruno Bruins had overgenomen.

Op 20 maart wordt het testbeleid in Nederland verder aangescherpt vanwege een tekort aan tests. Alleen personen die zo ziek zijn dat ze in het ziekenhuis opgenomen en zorgverleners worden getest. Een week eerder werd nog besloten dat alleen kwetsbaren met ernstige klachten nog in aanmerking komen.

In het weekend van 21 maart negeren veel Nederlanders de coronamaatregelen en trekken er op uit. Stranden bij Zandvoort, Bloemendaal en Noordwijk worden druk bezocht vanwege het mooie weer.

Vereniging Natuurmonumenten roept dagjesmensen op Twitter op om thuis te blijven, omdat natuurgebieden overspoeld worden met duizenden bezoekers. Uiteindelijk wordt er zelfs een NL-alert verstuurt naar alle Nederlanders met de oproep 1,5 meter afstand te houden.

Kabinet gaat strenger handhaven

Het kabinet gaat er nog strenger op toezien dat de bestaande maatregelen om de verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan worden nageleefd, maakt het kabinet 23 maart bekend.

Daarbij verscherpen ze de maatregelen. De ondergrens van bijeenkomsten van maximaal honderd personen geldt niet meer en er zullen voortaan boetes worden uitgedeeld. “Voor Nederlandse begrippen zullen dat forse boetes worden”, aldus minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid). Voor bedrijven komt dat neer op 4.000 euro en voor particulieren kan het oplopen tot 400 euro.

Op 25 maart is er voor het eerst sinds weken hoopvol nieuws. De verspreiding van het coronavirus in Nederland lijkt af te remmen en te stabiliseren. Van Dissel van het RIVM ziet “een positieve trend” waarbij een besmet persoon niet langer twee tot drie andere mensen besmet, maar het COVID-19-virus aan nog maar ongeveer één persoon overdraagt.

Toch zijn er die dag ook negatieve ontwikkelingen. Zo maakt het OM bekend dat er steeds vaker incidenten zijn waarbij er misbruik wordt gemaakt van het coronavirus. Meerdere mensen zijn gearresteerd nadat zij dreigen hulpverleners, politie of winkelpersoneel te besmetten.

Maatregelen worden verlengd

Op 26 maart komen de veiligheidsregio’s met een noodverordening waarin staat dat groepsvorming is verboden tenzij de personen 1,5 meter afstand van elkaar houden. Er gelden uitzonderingen voor huishoudens en kinderen tot twaalf jaar. Het kabinet kondigde deze maatregel al op 23 maart aan, maar nu wordt het ook gehandhaafd.

Omdat door de vele toeristen de 1,5 meter-regel niet meer kon worden nageleefd, heeft de veiligheidsregio in Zeeland er zelfs voor gekozen om nachtverblijven vanaf maandag 30 maart niet meer toe te staan. “Het is namelijk geen vakantietijd, maar crisistijd”, schrijft de Veiligheidsregio Zeeland 27 maart op zijn website.

Ook landelijk vallen er nieuwe besluiten. De maatregelen die aanvankelijk tot en met 6 april zouden gelden, worden op 31 maart door het kabinet tot 28 april verlengd. De scholen zullen in de praktijk nog langer dicht blijven, omdat de meivakantie op 25 april begint.

Op 5 april is het de ziekenhuizen gelukt de capaciteit van het aantal ic-bedden naar 2.400 te verdubbelen. De meeste bedden, ongeveer negentienhonderd, zijn bestemd voor patiënten die met het coronavirus besmet zijn.

Het testbeleid wordt daarbij uitgebreid van 4.000 tot 17.500 tests per dag, zodat zorgmedewerkers en patiënten buiten het ziekenhuis ook getest kunnen worden. Het aantal testlabs groeit op 6 april van van 15 naar 41. Er was eerder een schaarste aan tests, mede doordat farmaceut Roche een belangrijk recept niet met de overheid had gedeeld.

Meer sterfgevallen dan gemeld, maar ook positieve ontwikkelingen

Op 6 april publiceren het CBS en het RIVM ook voor het eerst de laatste cijfers die meer inzicht geven in het aantal overleden coronapatiënten.

Cijfers wijzen erop dat er veel meer mensen sterven aan de gevolgen van het coronavirus dan dagelijks wordt gemeld. De afgelopen weken werd de griepgolf van 2017/2018 vaak aangehaald als vergelijkingsmateriaal of om het dodelijke effect van het coronavirus te bagatelliseren, maar dat blijkt een misvatting.

Op 7 april kondigt minister Hugo de Jong aan dat het kabinet twee mobiele apps wil inzetten die moeten helpen bij het controleren van de verdere verspreiding van het coronavirus. Met een van de apps kunnen gebruikers symptomen van het COVID-19-virus doorgeven. De andere app moet het mogelijk maken om mensen te waarschuwen als zij in contact zijn geweest met iemand die met het coronavirus besmet is. Maar is dit geen inbreuk op de privacy?

Op 8 april vertelt RIVM-baas Jaap van Dissel tijdens de wekelijkse briefing in de Tweede Kamer dat er een groep is die mogelijk geen immuniteit opbouwt na milde coronaklachten. Bij deze groep is het zo dat een besmetting met milde klachten ook betekent dat zij lang niet altijd de benodigde hoeveelheid antistoffen aanmaken. “Wat meteen betekent dat het complex wordt om te interpreteren of iemand die milde klachten heeft gehad ook immuniteit heeft opgebouwd”, aldus Van Dissel.

Maar er is ook ruimte voor positief nieuws: op deze dag wordt bekend dat het aantal Nederlandse patiënten op intensivecareafdelingen voor het eerst is afgenomen. Op 8 april liggen er 1.408 Nederlanders op de ic’s.

Daarnaast zijn er Nederlandse bedrijven gevonden om het nijpende tekort aan mondkapjes op te lossen, wordt op 9 april bekend. De bedoeling is dat bedrijven miljoenen mondkapjes gaan produceren, die in eerste instantie alleen bestemd zijn voor personeel in de zorg.

Paasweekend verloopt rustig

Heel Nederland moet zich voorbereiden op een samenleving waarin de komende tijd 1,5 meter afstand van elkaar moet worden gehouden, zegt premier Mark Rutte 9 april na afloop van de ministerraad. Gezien de hoopgevende ic-cijfers hopen sommige Nederlanders op een versoepeling van de maatregelen, maar dat lijkt voorlopig nog ver weg.

Er zijn in Nederland ongeveer tweeduizend mensen meer dan gemiddeld gestorven in de week van 30 maart tot en met 5 april, blijkt 10 april uit nieuwe cijfers van het CBS en het RIVM. Dat wijst erop dat er veel meer mensen sterven aan de gevolgen van het coronavirus dan dagelijks wordt gemeld.

In tegenstelling tot de enkele weken eerder, lijkt Nederland tijdens het paasweekend massaal gehoor te geven aan de oproep om thuis te blijven. Het gebied rond de Bollenstreek in Zuid-Holland wordt wel gedeeltelijk afgesloten omdat er net als zaterdag veel mensen naar de bollenvelden waren komen kijken.

Nederland krijgt hoop op versoepeling maatregelen

De Nederlandse intensivecareafdelingen kunnen begin mei weer op reguliere kracht draaien, zo schrijft het Outbreak Management Team (OMT) 16 april in een brief aan het ministerie van Volksgezondheid.

Volgens de brief zouden op 1 mei waarschijnlijk nog twaalfhonderd mensen een ic-bed nodig hebben, en dat betekent dat de ic’s weer op reguliere kracht kunnen draaien. Zevenhonderd van die bedden zouden nodig zijn voor COVID-19-patiënten.

Kunnen de regels dan versoepeld worden? Volgens Rutte nog niet, zegt hij dezelfde dag in het wekelijkse coronadebat. “Ik wil waarschuwen voor de gedachte dat het nu zo goed gaat, dat we volgende week vast gaan aankondigen dat de maatregelen versoepeld gaan worden. Ik weet niet of dat zo is. Ik ben zelf echt helemaal niet zo vrolijk over de cijfers”, zegt Rutte.

“We zijn in gevecht met een verraderlijk virus dat ons steeds weer negatief verbaasd over hoe het zich verspreidt en ontwikkeld. We hebben niet een vaste routeplanner hoe we van A naar B komen.”



Source link